{"id":6698,"date":"2022-09-07T13:40:22","date_gmt":"2022-09-07T10:40:22","guid":{"rendered":"https:\/\/softcand.com\/?p=6698"},"modified":"2022-09-07T13:40:22","modified_gmt":"2022-09-07T10:40:22","slug":"belge-tabanli-veritabani-nedir-2022","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/softcand.com\/tr\/belge-tabanli-veritabani-nedir-2022\/","title":{"rendered":"Belge Tabanl\u0131 Veritaban\u0131 Nedir? 2022"},"content":{"rendered":"<p>Belge tabanl\u0131 <strong>veritaban\u0131 nedir?<\/strong> Belge veritabanlar\u0131, ili\u015fkisel olmayan (veya <a href=\"https:\/\/www.mongodb.com\/scale\/types-of-nosql-databases\">NoSQL<\/a> ) veritabanlar\u0131 olarak kabul edilir. Belgeleri bir b\u00fct\u00fcn halinde d\u00fczenlemek i\u00e7in, her belgeye atanm\u0131\u015f <a href=\"https:\/\/www.techtarget.com\/searchdatamanagement\/answer\/Definition-of-primary-super-foreign-and-candidate-key-in-the-DBMS\">belirli bir anahtar vard\u0131r . <\/a>Bu \u00f6zellik, belge depolar\u0131n\u0131 anahtar\/de\u011fer depolar\u0131na benzer hale getirir. Verileri sabit sat\u0131r ve s\u00fctunlarda depolamak yerine esnek belgeler kullan\u0131r. Dok\u00fcman tabanl\u0131 veritabanlar\u0131n\u0131n en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi \u201c<strong>esnek<\/strong>\u201d olmalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Belge Tabanl\u0131 Veritaban\u0131 Nedir?<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>JSON<\/strong> belgelerindeki t\u00fcm veriler, bi\u00e7imini alan\/ de\u011fer \u00e7iftleri olarak temsil edilir.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>De\u011ferler, diziler, say\u0131lar, tarihler, diziler veya nesneler dahil olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli t\u00fcrler ve yap\u0131lar olabilir.Alan adlar\u0131, bir belgede ne t\u00fcr verilerin tutuldu\u011funu bir bak\u0131\u015fta anlaman\u0131za olanak tan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lh4.googleusercontent.com\/yKh6_YaHxm5JEJzfz0sMXw848UfJaUIw0TkOWvJN1KoaINRZzgTWz6QoU09JPT4ygcVS0YfC_8N_uAgH3UKG7GcWYFk7eyqg7V2K15bQydlgdH5MgeV_H84cqy51SM5Y71Wj9btDYEd2_In9i73C8rtW0SxnuKP7EVzaifBdhrUNA7gD1IUbmsD80g\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Nesneler genellikle JSON format\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>JSON<\/strong> verilerin <strong>XML<\/strong> benzeri formatta ama daha da s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve boyutu daha k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fclm\u00fc\u015f halde tutulmas\u0131d\u0131r. B\u00f6ylelikle boyutun k\u00fc\u00e7\u00fclmesinin yan\u0131nda i\u015flem h\u0131z\u0131 da daha iyi seviyede olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>BSON ise JSON verilerin encode edilmi\u015f halidir yani bir kademe daha s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f hali olarak da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lh3.googleusercontent.com\/XWTE_jmQoFhKTgA1SWBIRZU1iPDNWjmYDdJac_9ymYPMNDbB7usemk_anZcJF-JObHyjHkIDvo8k_cym9OeoplJ7YdJTjZZmD-jG1fE14Zt2yOUFzMnVlkgFZ97N0QUhZQOhkGdRPv-JXnhEkKdijHOdwVaqnrDAZEiUEkNgtVP_KIgssjjp1RK4LA\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Amazon<\/strong>\u00a0 , <a href=\"https:\/\/www.techtarget.com\/searchdatamanagement\/definition\/SQL\">SQL<\/a> ve bir belge <a href=\"https:\/\/softcand.com\/tr\/\" target=\"_blank\" data-type=\"URL\" data-id=\"https:\/\/softcand.com\" rel=\"noreferrer noopener\">veritaban\u0131<\/a> olan <a href=\"https:\/\/www.techtarget.com\/searchdatamanagement\/definition\/MongoDB\">MongoDB<\/a> aras\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131daki terminoloji kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 <a href=\"https:\/\/docs.aws.amazon.com\/documentdb\/latest\/developerguide\/document-database-documents-understanding.html\">sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r<\/a> . A\u015fa\u011f\u0131daki liste, iki t\u00fcr veritaban\u0131 aras\u0131nda bir paralellik olu\u015fturmaya yard\u0131mc\u0131 olur:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lh4.googleusercontent.com\/lmTCZtfyOW3KcXQlmJjxRfUfhOhKXY578EO2Q8JdipywhA63ho7eq9rsAJhiZXEdm-NkGbsU8OmNHj3zyYtHwV1s_pgXWqiyvLTX036DkjWi5htG7MXJvurL8u3FtVCoSj7G_p-HKwNUHF4ji-6gVCxmjvrHJ8OsbJLN_TjKqIDz2LjFdV_KOYJu3Q\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/lh3.googleusercontent.com\/Ns3CxhN5xe-7GDW2vUj_llSMPdTPvo0C3E4RSnmyqemA73e6E7R9r3maCXZJsxHs2RHuCaCZ_jRQJ6vRLTANhliAMISFxdONrbtLHZkHTymvoZQBVK4_XOTBYTfr6FUfD8gaZrcWKTsW4YijQiRWBgaANGzCdTapaXtUYJ9fLov3_yQeMTzabgjsPQ\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">CRUD i\u015flemleri<\/h2>\n\n\n\n<p>Belge veritabanlar\u0131nda genellikle geli\u015ftiricilerin CRUD (olu\u015fturma, okuma, g\u00fcncelleme ve silme) i\u015flemlerini y\u00fcr\u00fctmesine olanak tan\u0131yan bir API veya sorgu dili bulunur.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Create : Veritaban\u0131nda dok\u00fcmanlar olu\u015fturulabilir. Her belgenin benzersiz bir tan\u0131mlay\u0131c\u0131s\u0131 vard\u0131r.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>Var kayit = &#91;{ \n        \"sicil\": 2345,\n        \"ad\": \"ali\",\n        \"maas\": 3000\n    },\n    {\n        \"sicil\": 1234,\n        \"ad\": \"veli\",\n        \"maas\": 5000\n    }];\ndb.person.insert(kayit)\n\n\/\/<strong>Read<\/strong> : Belgeler veritaban\u0131ndan okunabilir. API veya sorgu dili, geli\u015ftiricilerin benzersiz tan\u0131mlay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 veya alan de\u011ferlerini kullanarak belgeleri sorgulamas\u0131na olanak tan\u0131r. Okuma performans\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in veritaban\u0131na dizinler eklenebilir.\n\ndb.person.find()\ndb.person.find({\"sicil\":1234})\ndb.person.find({\"maas\":{$lte:4000}})\ndb.person.find({\"ad\":{$ne:\"mahmut sar\u0131\"}})\n\n\/\/<strong>Update<\/strong> : Mevcut belgeler tamamen veya k\u0131smen g\u00fcncellenebilir.\n\ndb.person.update({\"ad\":\"ali\"} ,{$set:{\u2018maas':5500}})\n\nDelete : Belgeler veritaban\u0131ndan silinebilir.\n\ndb.person.remove({\"sicil\":\"1234\"})\ndb.person.remove(\"\",0)\n<\/code><\/pre>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Belge Veritabanlar\u0131n\u0131n Faydalar\u0131<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Belge y\u00f6nelimli veritabanlar\u0131 her kullan\u0131m durumu i\u00e7in do\u011fru se\u00e7im olmasa da, ili\u015fkisel veritabanlar\u0131ndan birini se\u00e7menin bir\u00e7ok faydas\u0131 vard\u0131r. En \u00f6nemli faydalar\u0131ndan birka\u00e7\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Esneklik ve uyarlanabilirlik<\/strong> : Veri yap\u0131s\u0131 \u00fczerinde y\u00fcksek d\u00fczeyde kontrole sahip olan belge veritabanlar\u0131, yeni ortaya \u00e7\u0131kan gereksinimlere deneme ve adaptasyon sa\u011flar. Yeni alanlar hemen eklenebilir ve mevcut alanlar her zaman de\u011fi\u015ftirilebilir. Eski belgelerin de\u011fi\u015ftirilmesi gerekip gerekmedi\u011fine veya de\u011fi\u015fikli\u011fin yaln\u0131zca ileriye do\u011fru uygulan\u0131p uygulanmayaca\u011f\u0131na karar vermek geli\u015ftiriciye kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve yap\u0131land\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f verileri y\u00f6netme yetene\u011fi : Daha \u00f6nce de belirtildi\u011fi gibi, ili\u015fkisel veritabanlar\u0131 kat\u0131 bir yap\u0131ya uyan verileri depolamak i\u00e7in \u00e7ok uygundur. Belge veritabanlar\u0131, yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f verileri i\u015flemek i\u00e7in de kullan\u0131labilir, ancak gerekti\u011finde yap\u0131land\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f verileri depolamak i\u00e7in de olduk\u00e7a kullan\u0131\u015fl\u0131d\u0131r. <\/li><li>Yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f verileri, sat\u0131rlar ve s\u00fctunlar i\u00e7eren bir elektronik tabloda kolayca temsil edebilece\u011finiz t\u00fcrden bilgiler olarak d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz, oysa yap\u0131land\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f veriler \u00e7er\u00e7evelemek o kadar kolay de\u011fildir. Yap\u0131land\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f veri \u00f6rnekleri, insan taraf\u0131ndan olu\u015fturulan metinler ve multimedya i\u00e7eren zengin sosyal medya g\u00f6nderileri, birle\u015fik format\u0131 takip etmeyen sunucu g\u00fcnl\u00fckleri veya ak\u0131ll\u0131 evlerdeki \u00e7ok say\u0131da farkl\u0131 sens\u00f6rden gelen verilerdir.<\/li><li>Tasar\u0131m gere\u011fi \u00f6l\u00e7eklenebilirlik : ili\u015fkisel veritabanlar\u0131 genellikle yazma k\u0131s\u0131tl\u0131d\u0131r ve performanslar\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in dikey olarak \u00f6l\u00e7eklendirmeniz gerekir (yani verilerini daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve performansl\u0131 veritaban\u0131 sunucular\u0131na ta\u015f\u0131man\u0131z gerekir). Tersine, d\u00f6k\u00fcman veritabanlar\u0131, bunun yerine yatay olarak \u00f6l\u00e7eklendirmenize izin veren da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f sistemler olarak tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r (tek bir veritaban\u0131n\u0131 birden \u00e7ok sunucuya b\u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz anlam\u0131na gelir). <\/li><li>Belgeler hem verileri hem de \u015femay\u0131 i\u00e7eren ba\u011f\u0131ms\u0131z birimler oldu\u011fundan, bunlar\u0131 sunucu d\u00fc\u011f\u00fcmleri aras\u0131nda da\u011f\u0131tmak nispeten \u00f6nemsizdir. Bu, b\u00fcy\u00fck miktarda veriyi daha az operasyonel karma\u015f\u0131kl\u0131kla depolamay\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Ger\u00e7ek d\u00fcnya uygulamalar\u0131nda, hem belge veritabanlar\u0131 hem de di\u011fer NoSQL ve ili\u015fkisel veritabanlar\u0131 genellikle birlikte kullan\u0131l\u0131r ve her biri en uygun olandan sorumludur. \u00c7e\u015fitli veritabanlar\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rma paradigmas\u0131, \u00e7ok dilli kal\u0131c\u0131l\u0131k olarak bilinir.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Belge veritaban\u0131 ne zaman kullan\u0131l\u0131r?&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Uygulaman\u0131z tablo \u015feklinde olmayan verilere ihtiya\u00e7 duydu\u011funda.&nbsp;<\/li><li>Uygulaman\u0131z\u0131n \u00e7ok say\u0131da k\u00fc\u00e7\u00fck s\u00fcrekli okuma ve yazma i\u015flemi yapmas\u0131 gerekti\u011finde ve tek ihtiyac\u0131n\u0131z olan h\u0131zl\u0131 bellek i\u00e7i eri\u015fimdir.&nbsp;<\/li><li>Uygulaman\u0131z\u0131n CRUD (Olu\u015ftur, Oku, G\u00fcncelle ve Sil) uygulamalar\u0131 olu\u015fturmas\u0131 gerekti\u011finde.&nbsp;<\/li><li>Uygulaman\u0131z\u0131n \u00e7ok \u00e7e\u015fitli eri\u015fim modelleri ve veri t\u00fcrleri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekti\u011finde; bunlar genellikle esnektir ve iyi performans g\u00f6sterir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>elektronik ticaret uygulamalar\u0131 ve g\u00fcnl\u00fck (blog) siteleri gibi esnek veri yap\u0131s\u0131na ihtiya\u00e7 duyan uygulamalar i\u00e7in uygundur.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u00c7\u00f6z\u00fcm<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Esneklikleri, \u00f6l\u00e7eklenebilirlikleri ve kullan\u0131m kolayl\u0131klar\u0131 sayesinde belge veritabanlar\u0131, uygulama geli\u015ftiricileri i\u00e7in giderek daha pop\u00fcler bir veritaban\u0131 se\u00e7imi haline geliyor. Belge y\u00f6nelimli veritabanlar\u0131n\u0131n geni\u015f yelpazesinin belirgin avantajlar\u0131 ve kullan\u0131m durumlar\u0131 vard\u0131r, bu da herhangi bir g\u00f6rev i\u00e7in en iyi veri taban\u0131n\u0131 se\u00e7meyi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Belge tabanl\u0131 veritaban\u0131 nedir? Belge veritabanlar\u0131, ili\u015fkisel olmayan (veya NoSQL ) veritabanlar\u0131 olarak kabul edilir. Belgeleri bir b\u00fct\u00fcn halinde d\u00fczenlemek i\u00e7in, her belgeye atanm\u0131\u015f belirli bir anahtar vard\u0131r . Bu \u00f6zellik, belge depolar\u0131n\u0131 anahtar\/de\u011fer depolar\u0131na benzer hale getirir. Verileri sabit sat\u0131r ve s\u00fctunlarda depolamak yerine esnek belgeler kullan\u0131r. Dok\u00fcman tabanl\u0131 veritabanlar\u0131n\u0131n en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi \u201cesnek\u201d [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":6699,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[58],"tags":[118,119,120],"class_list":["post-6698","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-belge-veritabanlari","tag-dokuman-tabanli-veritabani","tag-veritabani-nedir"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/softcand.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6698","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/softcand.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/softcand.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/softcand.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/softcand.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6698"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/softcand.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6698\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/softcand.com\/tr\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/softcand.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6698"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/softcand.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6698"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/softcand.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6698"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}